Pêvajoya aştiyê ya Ocalan û Baxçelî li Rojava ji Tirkiyê bi leztir pêş dikeve!

Pêvajoya aştiyê ya Ocalan û Baxçelî li Rojava ji Tirkiyê bi leztir pêş dikeve: Sîpan Hemo bi awayekî dostane bi Fehîm Îsa, fermandarê dagirkarê Efrîn re civiya!

Nûçeyek ku duh derket holê, ji gelek derdoran, di nav de Kurdên Rojava jî, bi bertekên tund re rû bi rû ma. Li gorî raporê, fermandarê QSD  ê Sîpan Hemo bi lîwa Fehîm Îsa, ku berpirsiyarê Herêma Bakurê Sûriyê ye, re civiya. Sîpan Hemo hevdîtin li ser hesabê xwe yê X ragihand.

Piştî vê nûçeyê, bi taybetî Kurdan bi tundî bertek nîşan dan. Sedema bertekê bi rola Fehîm Îsa ya berê di Artêşa Azad a Sûriyê de ve girêdayî bû. Belê, Fehîm Îsa di komkujiyên li ser Kurd, Elewî û Durzîyan de rolek lîst. Ji ber vê yekê, bertek tund bûn. Heta derdorên nêzîkî PKK ê jî rexne li wêneyê kirin. Lêbelê, rexneyên wan ji hevdîtinê bêtir li ser parvekirina giştî ya wêneyê bûn. Ji ber ku, li gorî wan, parvekirina wêneyê bi vî rengî wijdana gele Kurd birîndar kir. Lê mesele ne li ser hevdîtinê bi xwe bû?

Gelo ew hevdîtinek dîplomatîk bû, yan pêkanîna stratejiya herêmî ya Tirkîyê ye?

Di siyasetê de, bi taybetî li Rojhilata Navîn, şaş e ku mirov bikeve nav siyaseta kerbûkînê. Civîn dikarin ji ber sedemên dîplomatîk û siyasî çêbibin. Ger partî berjewendiyên gelên ku ew temsîl dikin diparêzin, ev dikare di çarçoveya têkiliyên dîplomatîk de were fêm kirin. Lêbelê, hevdîtina di navbera Fehîm Îsa û fermandarê QSD Sîpan Hemo de li derveyî vê çarçovê ye. Hevdîtina di navbera Hemo û Îsa de girîng e ji bo eşkerekirina rastiya ku hevdîtinên “pêvajoyê” yên di navbera Evdila Ocalan, Baxçelî û Erdogan de di rastiyê de li ser pêşîgirtina li statuya Kurdan li Rojava ne. Dema ku Fehîm Îsa û Sîpan Hemo civiyan, Kurd ji Komara Erebî ya Sûriyê serlêdana nasnameyê dikirin, û nasnameyên wan wekî ku ew Erebin dihatin nivîsandin.

Ji bo ku em ji nêz ve li vê mijarê binêrin, divê em pêşî fêm bikin ka Fehîm Îsa kî ye?

Fehîm Îsa, Fermandarê Giştî yê Lîwaya Sultan Murad kî ye?

Ew ji malbateke Tirkmenî ye ji gundê Tel-Hawa, li navçeya El-Rai (Çobanbey) a Helebê. Fehîm Îsa ji gundê xwe hat Helebê û dest bi karê pêlavçêkeriyê kir. Bi tevlîbûna gelek komên tûleyan tê nasîn, çarenûsa Îsa bi pêşketinên li Sûriyyê re guherî. Bi avakirina hêzek ji Tirkmenên li wir ji aliyê Tirkiyê ve, ew pêşî tevlî çeteyên çekdar bû. Piştre ew bû serokê Lîwaya Sultan Murad, komek ku ji aliyê Tirkiyê ve ji cîhadîstên Tirkmen hatiye avakirin û perwerdehiya leşkerî û fînanseya wê Tirk dikin.

Lîwaya Sultan Murat xwedî rabirdûyek pir tarî ye. Ew ji aliyê Tirkiyê ve li Lîbya, Nîjer û Qerebaxê hatiye bikaranîn. Fermandarê komê, Fehîm Îsa, di pêşengiya dagirkirina Efrîn de cih girt. Ew di Operasyona Kaniya Aştiyê de jî hebû.

 Fehîm Îsa operasyonên Eşrefye û Şêx Maksûd bi rê ve bir

Fehîm Îsa û hêzên çekdar ên ku wî rêberiya wan dikir, di komkujiya Kurdan de, her wiha di komkujiya Elewiyan û herî dawî jî di komkujiya Drûzîyan a 2025ban de beşdar bûn. yanî, Fehîm Îsa û Koma Sultan Murad xwedî kiryarên dirêj ên sûcên şer in.

Rêxistinên navneteweyî a cavdêrîya mafên mirovan(HRW), bi berdewamî komê bi girtin û îşkencekirina sivîlan a bêserûber, desteserkirina milk û guhertinên demografîk ên bi zorê, bi taybetî li Efrîn û warnişînên Kurdan ev kese tawanbar kirine. Wekî din, Wezareta Xezîneyê ya Dewletên Emerîkayê di sala 2023 an de ji ber heman sedeman ceza li ser wê hêzê ferz kir.

Yekîtîya Ewropa û her wiha Birîtanya di Adara 2025 an de ji ber rola wan di komkujiyên Elewiyan de ceza li ser wê pêkhateyê û serokê wê Casim ferz kirin.

Tûgaya Sultan Silêman Şah ji ber sûcên ku kirine ji aliyê Yekîtîya Ewropa, Belçîka, Fransa, Monako, Emerîka û Birîtanya ve rastî cezayan tê. Tevî vê yekê, hêzên di bin parastina Tirkiyê de nehatin belavkirin û wekî pêkhate tevlî Artêşa Sûriyê bûn.

Di 14 ê Nîsana 2025 an de, Fehim Îsa wek Cîgirê Wezîrê Parastinê yê Sûriyê hate tayînkirin û bû berpirsiyarê Bakurê Sûriyê. Baregeha wî jî bo Helebê hate veguhastin.

Di Çileya 2026 an de, Fehim Îsa fermandariya hêzên ku li du taxên Kurdan ên Helebê, Şêx Meqsûd û Eşrefiye, komkujî pêk anîn, kir.

Têkiliya di navbera Fehim Îsa û Devlet Baxçelî de; têkiliya di navbera Evdila Ocalan û Sîpan Hemo de

Rabirdûya Fehim Îsa bi vê yekê tene dawî nabe. Fehim Îsa kesayetiyek rasterast dijî Kurdan e. Wî li dijî belgeya bi navê Vekirina Kurd a ku ji hêla Ehmet Şara ve di 17 ê Çileya 2026 an de hatibû ragihandin bertek nîşan da û îstifa kir. Paşê bi sozên ku jê re hatine dayîn vegeriya ser erka xwe.

Taybetmendiyek din a Fehim Îsa nêzîkbûna wî ya bi Devlet Baxçelî re ye. Tê zanîn ku wî di sala 2023 an de wî serdana Devlet Baxçelî kiriye û pir caran bi telefonê Baxçelî re axivîye.

Her wiha tê zanîn ku Sîpan Hemo kadroyek PKK ê ye û Ocalan bi kadroyên PKK ê yên li Rojava re bi telefonê danûstandinan kiriye. Ji wêneyê Fehim Îsa û Sîpan Hamo, em dikarin bigihîjin wê encamê ku “Devlet Baxçelî û Evdila Ocalan zilamên xwe yên li Sûriyê anîne gel hev û erkdarkirine.

Rojava hate radestkirin?

Hilweşîna rejîma Esed û heman dem de derxistian Evdila Ocalan li ser dikê, û destpêkirina vê pêvajoyê ji aliyê dewleta Tirkiyê ve, hemî armanc ew bû ku rê li ber Kurdan bigirin ku ji kaosa li Rojhilata Navîn – bi taybetî Rojava – tiştek bi dest nexin. Hem Tirkan û hem jî derdorên serbixwe yên Kurd ev çavdêrî dubare kirine. Û her ku dem derbas dibe, ev yek her ku diçe zelaltir dibe.

Sedema ku Kurd, di demekê de ku çavên hemû cîhanê li ser wan bûn li Sûriyê, lê mixabin rêveberîya Pkk ê ew kirin bermahîyên hemû gelên din, bûne parsek ku çend tawîzan bistînin, ew e ku Ocalan bi rêya kadroyên PKK ê yên li wir îradeya Kurd li Rojava şikand.

Di şer de, têkçûn jî heye û lihevkirin jî. Lê tiştê ku li Rojava qewimî ne ev e. Tiştê ku li Rojava qewimî ciwankirin, pesindan û pêşkêşkirina wekî welatekê bû bi derew û vir a, ku li ser maseya danûstandinan radestî Ereban hate kirin.

Îdiaya dawî ya ji aliyê derdorên serbixwe yên Kurd ve ku “Rojava neket, Rojava ji hundir ve hate tekbirin û teslîm kirin” rastiyek kûr di vî warî de eşkere dike. Rojava bi rastî neket; gele me yê Rojava û bi giştî Kurdan li her derê gelek tişt kirin da ku Rojava zindî bihêlin. Rojava li ser maseya ku ji hêla dewleta Tirk û Ocalan ve dihate meşandin de hate radest kirin.