Cîhan pêşwazî li agirbesta Amerîka û Îranê dike

war-coast

Piştî 40 rojên şerekî giran û wêranker, îro Çarşemê, 8ê Nîsana 2026an, saet 03:00an agirbesteke 14 rojî di navbera Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) û Komara Îslamî ya Îranê de ket warê cîbicîkirinê. Ev pêngava ku wekî derfeteke zêrîn ji bo dîplomasiyê tê dîtin, di asta navdewletî de bi hêviyeke mezin hat pêşwazîkirin.

Danûstandinên Îslamabadê: Ber bi Peymana Mayînde ve

Li gorî rêkeftinê, roja Înê dê bi navbeynkariya Pakîstanê li paytext Îslamabadê danûstandinên rasterast di navbera Washington û Tehranê de dest pê bikin. Armanca sereke ya van hevdîtinan ew e ku agirbest bibe mayînde û rêkeftineke aştiyê ya giştî were îmzekirin.

Pêşwaziya Navdewletî û Helwestên Serokan

Neteweyên Yekgirtî: Sekreterê Giştî Antonio Guterres daxwaz ji aliyan kir ku pabendî yasayên navdewletî bin û tekez kir ku ev agirbest ji bo parastina canê sivîlan krîtîk e.

Almanya: Şêwirmendê Almanyayê Friedrich Merz ragihand ku welatê wî amade ye her cure tedbîran bigire da ku azadiya çûnûhatina deryayî li Tengava Hurmizê were mîsogerkirin.

Brîtanya: Serokwezîr Keir Starmer piştî pêşwazîkirina agirbestê diyar kir ku ew ê serdaneke taybet bo welatên Kendavê bike da ku piştrast bibe Tengava Hurmizê bi awayekî mayînde vedibe.

Japon: Serokwezîra Japonê Sanae Takaichi ev pêngav wekî “gaveke erênî” nirxand û hewl dide bi rêya telefonê bi Serokkomarê Îranê Mesûd Pizîşkiyan re biaxive.

Bandora li ser Aboriya Cîhanê

Şerê ku di 28ê Sibatê de dest pê kiribû, bû sedema girtina Tengava Hurmizê ji bo 5 hefteyan, ku vê yekê aboriya cîhanê hejandibû. Bi ragihandina agirbestê re, borsayên cîhanê dîsa geş bûn û bihayê petrolê bi awayekî berbiçav daket.

Şert û Mercên Aliyên Şer

Donald Trump (DYA): Trump ev agirbest wekî “serkeftineke %100” pênase kir. Washington daxwaz dike ku Tengava Hurmizê tavilê ji bo keştiyên navdewletî were vekirin û tekez dike ku armancên wan ên leşkerî pêk hatine.

Îran: Tehran îdîa dike ku Amerîkayê pêşniyara wan a 10 xalî (di nav de rakirina dorpêçan û naskirina mafê pîtandina uranyumê) qebûl kiriye û vê qonaxê wekî “şikestina plana Amerîka-Îsraîlê” dibîne.

Îsraîl: Nivîsgeha Benjamin Netanyahu agirbest pejirand, lê hişyarî da ku eniya Libnanê ne di nav agirbestê de ye û şerê li dijî Hizbulahê dê berdewam bike. Serokê Opozîsyonê Yair Lapid jî Netanyahu tawanbar kir ku “Îsraîl rûbirûyî karesateke siyasî kiriye.”

Tê çaverêkirin ku danûstandinên roja Înê li Pakîstanê çarenivîsa ewlekarî û aramiya Rojhilata Navîn diyar bikin.