Çima fêmkirina Yalçın Küçük girîng e?

Di 7ê Nîsanê de, nûçeya mirina Yalçın Küçük di medyayê de belav bû. Vê nûçeyê dosyaya Yalçın Küçük hem ji bo Tirkan û hem jî ji bo Kurdan ji nû ve vekir. Ji bilî derdorên kûr ên ku bi zanebûn dixwestin dosyaya Yalçın Küçük bigirin, hem Kurdan û hem jî Tirkan dizanî ku Yalçın Küçük bi sirên xwe ve çû gorê. Ji ber ku ew ne rewşenbîrekî asayî bû, têkiliyên wî yên girîng bi “dewleta kûr” re hebûn.

Lê belê, ev nîqaş nemaze divê bi cidî ji hêla Kurdan ve were kirin. Ji ber ku Yalçın Küçük yek ji aktorên girîng ên dîroka dawî ya Kurdan e. Sedema vê girîngiyê têkiliya rasterast û yek-bi-yek e ku wî di navbera dawiya salên 1980î û 1998an de bi Abdullah Öcalan re danîbû.

Gelo Yalçın Küçük tenê şêwirmend û mamosteyê Abdullah Öcalan bû, wekî ku pir caran tê îdîakirin? An jî ew lîstikvanek di planeke pir cuda de bû ku ji hêla dewleta kûr ve hatibû organîzekirin? Belê, ev pirs dikare bibe sedema encamên pir balkêş. Bi taybetî di çarçoveya rewş û prensîbên tevgera ku ji hêla Abdullah Öcalan ve tê rêvebirin de, têkiliya di navbera Yalçın Küçük û Öcalan de pêdivî bi ji nû ve pênasekirinê heye. Em dikarin rewşê bi hin agahdariyên kurt li ser vê mijarê kurtebir bikin.

Yalçın Küçük: “Ez tîma keşfê me”

Ji bo fêmkirina peywendiyên ku Yalçın Küçük bi Öcalan re hebûn û sedemên li pişt hezkirina wî ya ji bo Öcalan, pênasekirineke kurt a Yalçın Küçük pêwîst e. Yalçın Küçük nikare wekî kesayetiyek entelektûel û rewşenbîr were pênasekirin; ew çalakvanek bû, bi taybetî bi derdorên dewleta kûr û artêşê ve girêdayî bû.

Wî bi xwe diyar kir ku bi hevdîtina bi Alparslan Türkeş re, ew beşdarî çalakiyên ku bûbûn sedema derbeya 27ê Gulana 1960î bûye. Di vegotinên xwe de, ew her wiha behsa têkiliyên xwe bi gelek kesayetiyên girîng ên di artêşê de dike, ku di nav wan de navê Hikmet Çetin jî heye.

Küçük, ku diyar kiribû ku ew heyranê Mustafa Kemal û Şerê Serxwebûna Tirkiyê ye, helwesta xwe wiha kurtebir dikir: “Her çend Kemalîzm qels bûbe jî, wê hatina Îslam, Komunîzm û Kurdan tepeser kir û serdestiya xwe ava kir. Niha ev serdestî qels dibe. Kemalîzm hewceyî nûbûnekê ye. Ji bo vê yekê divê werin nûjenkirin; divê çepgir û Kurd ji bo bilindkirina Kemalîzmê bi hev re têbikoşin.”

Bi demê re, Küçük dest bi Kemalîstkirina Kurdan kir. Pêşî, wî çepgirên Tirk rexne kirin. Yekem kesê ku wî rexne kir Hikmet Kıvılcımlı bû, ku Kıvılcımlı berî her kesî gotibû “dewleta Tirk li Kurdistanê kolonyalîst e.” Lê Küçük qet qebûl nekir ku Kurd bindest in, wî hewl da ku Kurdên wekî Kemalîstan biafirîne.

Ji dawiya salên 1980î û pê ve, wî bi tundî li ser têkoşîna Kurdan sekinî. Wî bi xwe li ser vê mijarê ev got: “Ez tîma keşfê me.” Ma ev gotineke berela bû, an ew bi rastî wekî efserê keşfê hatibû erkdarkirin? Ji bo em bikarin Küçük baştir fêm bikin, pêdivî ye em li meseleya Cenk Duatepe binerin.

Ji têkiliya di navbera Yalçın Küçük û Cenk Duatepe de heta Öcalan…

Küçük, ku bi gelek kesayetiyên girîng û sereke re têkilî hebûn, têkiliyek din a girîng bi Sabri Cenk Duatepe re hebû. Yalçın Küçük û Duatepe pismamên (hevlingên) hev in. Bavê wan Eqîd Sabrî Süer, kesayetiyek navdar li Tirkiyeya salên 1960î bû.

Sabri Cenk Duatepe yek ji dîplomatên îstîxbaratê yên kêm diyar lê girîng ên Tirkiyê bû. Di merasîma cenazeyê wî de, Ahmet Davutoğlu ew wekî “kesekî ku ji bo Tirkiyeyê tiştên mezin bi dest xistiye” bi nav kir. Di salên 1980î de, Cenk Duatepe li ser navê Tirkiyê li dijî rêxistina ASALA ya Ermenî xebitî. Her çend navê wî heta sala 1985an di belgeyên Têkiliyên Derve yên Tirkiyê de xuya bike jî, serdema di navbera 1986 û 1990î de ji ber hin sedeman veşartî bû. Tê gotin ku Duatepe di wan salan de li Şamê dixebitî.

Daxuyaniyên Cîgirê Serokê berê yê Sûriyê Ebdulhelîm Haddam ku digotin Öcalan û efserekî leşkerî yê Tirkiyê di heman avahiyê de dijîn, nîqaşek li ser “Cîranê nepenî yê Öcalan kî ye?” derxist holê. Derdorên di nav PKKê de îdîa dikin ku ev bûyer berî sala 1994an, roja ku Haddam behs dike, qewimîne. Li gorî endamên PKKê, di sala 1989an de Öcalan cîranekî din ê Tirk li avahiya ku wekî “qata 10an” li Şamê hebû. Ev kes Cenk Duatepe bû.

Yalçın Küçük jî di sala 1989an de cara yekem serdana Öcalan kir. Ji ber vê yekê, du pismam di heman demê de li cem Öcalan bûn!

Cenk Duatepe di sala 1991ê de bû serokê Beşa Îstîxbarat û Lêkolînê. Di vê heyamê de, têkiliyên wî bi Şamê re berdewam kirin. Wî di agirbesta 1993an de ku bi navbeynkariya Celal Talabanî hatibû kirin de roleke girîng lîst û gelek hevdîtin bi wî re kirin. Cenk Duatepe heta sala 1996an di vê erkê de berdewam kir. Di sala 1997an de, ew wekî Balyozê Tirkiyê li Şamê hate tayînkirin. Di sala 1998an de, navê wî ji bo posta Cîgirê Sekreterê Rêxistina Îstîxbarata Neteweyî (MÎT) hate behskirin, lê li şûna wî Şengal Atasagun hate tayînkirin. Cenk Duatepe heta 1ê Çileya 2000an, sê salan, wekî Balyoz li Şamê xizmet kir.

Ji ber vê yekê, têkiliya Cenk Duatepe bi Öcalan re bi qasî têkiliya Yalçın Küçük nehat eşkerekirin, lê dibe ku hîn peywendiyekî kûrtir be jî.

Sê Nîşeyên Girîng

Li vir em dikarin çend nîşeyan lê zêde bikin. Yalçın Küçük di sala 1998an de vegeriya Tirkiyê. Di dema dadgehkirina xwe de wî got: “Min ji Öcalan re got ku biçe Tirkiyê.”

Nîşeyek din jî ev e ku Yalçın Küçük di dema serdanên xwe yên Şamê de pasaportek bi kar aniye ku ne li ser navê wî bû. Di salên paşîn de wî digot: “Leşkeran ev pasaport dabû min.”

Nîşeya sêyemîn ev e: Hewldana kuştina li ser Öcalan di 6ê Gulana 1996an de jî pir gumanbar bû. Yalçın Küçük ragihandibû ku dê Öcalan were sûîqastkirin. Ew vê yekê qebûl dike. Li gorî gotina Küçük, Mesut Yılmaz (Serokwezîr) ev agahî daye wî. Lê belê, gelek çavkanî jî piştrast dikin ku Cîgirê Duyemîn ê Sererkanê Artêşa Tirk Çevik Bir, ji Mesut Yılmaz xwestiye ku vê agahiyê bi rêya Yalçın Küçük bigihîne Öcalan.

Bi kurtasî, Hêzên Çekdar ên Tirkiyê pasaportek dane Yalçın Küçük daku ji Parîsê biçe Şamê. Dewletê her wiha gefa kuştina Öcalan bi rêya Küçük ragihandiye. Di tevahiya vê serdemê de, pismamê Yalçın Küçük efserê îstîxbaratê û dîplomatekî girîng bû, û çalakiyên wî li dora Şamê dizivirîn. Ev kurtebir gelek tiştên nepenî ji me re vedibêje.

Çima Yalçın Küçük çû Şamê?

Bê guman, armanca me ne tenê tomarkirina bûyeran e. Ev mijara lêkolîneke pir dirêjtir e. Em tenê dixwazin nîşan bidin ku aliyên tarî yên têkiliya di navbera Yalçın Küçük û Öcalan de ne tenê spekulasyon an teoriyek komployê ne, lê li ser agahî û delîlên pir hevgirtî têne damezrandin. Kurtebira jorîn nîşanî me dide ku Küçük ne wekî rewşenbîrek an jî alîgirê Kurdan çû Şamê. Ew wekî erkdarê dewletê çû. Ango, ew li Şamê wekî nûnerê dewleta kûr (ku paşê wekî baskê Ergenekonê hat pênasekirin) çûbû ba Öcalan.

Û di vê heyamê de, Küçük ji bo sê xalên sereke hatibû erkdarkirin:

Ya yekem: Ji ber ku wê demê amûrên ragihandinê yên teknîkî (wekî telefon) kêm bûn, ew wekî efserê ragihandin û têkiliyê çûbû.

Ya duyemîn: Yalçın Küçük kesayetiya Abdullah Öcalan anî qonaxeke nû. Wî di destpêkê de ev yek bi “perestina Öcalan” kir. Heta destpêka salên 1990î, Öcalan xwe wekî rêberê yekane yê PKKê didît, lê wî hîn ji bo xwe kesayetiyek pîroz neafirandibû. Yalçın Küçük ev yek kir. Pirtûkên wî (“Çîroka Vejînê” û “Peymana li Baxçeyê Kurdan”), destpêka afirandina vegotineke derbarê zarokatî, malbat û ciwaniya Öcalan nîşan didin, ku dişibin çîrokên pêxemberan. Ev vegotinên jidayikbûna pêxemberî heta roja îro wekî kesayetiya Öcalan a “xwedayî, bêqusûr û bêşik” berdewam kirine. Hêjayî gotinê ye ku Yalçın Küçük, her çend taybetmendiyên megalomanîk û egoîst ên Öcalan dîtibin jî, wî ev kirin plana xwe û wekî amûrên hêzê bi kar anîn.

Sêyemîn: Wî di afirandina şêwazekî nû yê gotar û propagandayê de piştgirî da PKKê û PKK ji neteweperestiya Kurdî dûr xist. Dema ku pirtûk û axaftinên Öcalan ên berî û piştî bandora Yalçın Küçük têne berawirdkirin, eşkere dibe ku piştî sala 1994an, Öcalan mijarên leşkerî û siyasî wekî mijarên duyemîn bi nav dike û bêtir li ser evîn, têkiliyên civakî, wêje û wekheviyê disekine. Di wê heyamê de, Öcalan dev ji têgehên mîna “Kurdistan wekî welat” berda û dest bi amadekirina pirtûkên bi sernavên wekî “Şoreşa Civakî”, “Jiyana Nû” û “Evîn Şer e” kir. Pêvajoyek dest pê kir ku tê de estetîk û ciwankarî bûn fikarên sereke yên gerîlayên jin.

Belê, nîşanek din a vê yekê ew bû ku PKKê şerê li Bakur kêm kir û di heman demê de êrîşî hêzên Kurdî yên li Başûr kir.

Derbarê bandora Küçük li ser Öcalan de, Küçük Öcalan fêr kir ka dê çawa bi pêvajoyên ramana rewşenbîrî ya provokatîf girseyan birêve bibe. Bingeha gotar û paradîgmaya dij-Kurdistanê ya Öcalan (ku jêderka wan nivîskarên anarşîst ên wekî Murray Bookchin û Wallerstein in), bi afirandina berhemên Öcalan ji hêla Yalçın Küçük ve dest pê kir.

Bi rastî ji ber rewşa niha ya Abdullah Öcalan, têkiliya Yalçın Küçük bi Öcalan re divê bi berfirehî ji nû ve were nirxandin. Hemû tişt nîşan didin ku Öcalan piştî salên 1970yî her gav di nav planekê de ji hêla dewleta kûr a mîlîtarîst û Kemalîst ve hatiye meşandin. Berî wî Pîlot Necatî Kaya û navên din hebûn, û paşê generalên mîna Atilla Uğur ketin dewrê. Ji ber vê yekê, Yalçın Küçük ne mejiyê sereke bû; wî plan çênekir, wî tenê erkê ku dewletê dabûyê pêk anî.

KCKê li ser mirina Yalçın Küçük daxuyaniyek da û Küçük wekî hevalê Öcalan bi nav kir. Dibe ku ew hevalê Öcalan bûya, lê Küçük bê guman Kurd wekî gundî, paşverû û nezan didîtin. Di vê mijarê de, em dixwazin gotinekê ji birayê me yê mezin ê rêzdar, dîroknas û nivîskar Zeynel Abidîn Xan (ku di sala 2020î de koça dawî kir) li ser Yalçın Küçük bînim bîra we. Dema ew bi hev re li girtîgeha Ulucanlarê de bûn, Yalçın Küçük gotiye: “Kurd her roj mîna pisîkan zarokan çêdikin; heke wiha berdewam bike, ew ê welat dagir bikin.” Ev gotin bi awayekî bêkêmasî nêzîkatiya Yalçın Küçük a li hember Kurdan (ji erk û mîsyona wî ya fermî wêdetir) nîşan dide.

Yalçın Küçük sirên xwe bi xwe re birin gorê. Belê, ev rast e, lê gava em van siran bi daneyên dîrokî rast binirxînin, her dem şansê me heye ku em wan siran eşkere bikin.