Partiya DEM: Di rojeva me û ya Öcalan de guhertina çar madeyên pêşîn ên destûrê tune ye
Di ser banga Abdullah Öcalan a ji bo “hilweşandin û danîna çekan a PKKê” re 17 meh derbas bûn. Di vê pêvajoyê de, dema ku desthilatdariya Enqereyê armanca xwe wekî “Tirkiyeyeke bê teror” pênase dikir, PKKê jî bal dikişand ser mijara “demokratîkbûnê”. Lêbelê hat dîtin ku di derbarê maf û daxwazên berbiçav ên Kurdan de ti gaveke cidî nehatiye avêtin. Herî dawî, Parlamenterê Enqereyê yê Partiya DEMê Saruhan Oluç bi daxuyaniyeke fermî tekez kir ku daxwazeke wan a ji bo guhertina Destûra Bingehîn tune ye.
Partiya DEMê vê dawiyê li Enqereyê bi hejmareke sînorkirî ya rojnamevanan re civîneke agahdarkirinê ya girtî li dar xist. Ev civîn ku bêyî girtina wêne û tomarên deng hat encamdan, ji aliyê nûçegihanê Rûdawê Şevket Herki ve hat şopandin û hûrgiliyên wê bûn mijara gotarekê. Di civînê de Berdevka Partiya DEMê Ayşegül Doğan, Cîgirê Hevserok Tayip Temel û Parlamenterê Antalyayê Hakkı Saruhan Oluç amade bûn û çarçoveya peywendiyên vê serdemê wekî “pêvajo” nirxandin.
Li gorî agahiyên ji civînê derketine holê, nêzîkatiya Partiya DEMê bêtir li ser kêmkirina bendewariyên civaka Kurd hatiye avakirin. Hat destnîşankirin ku guhertina qanûnî ya tê behiskirin gelekî sînorkirî ye û tenê li ser xala ku endamên PKKê bêyî cudahî ji çiyan dakevin hatiye rawestandin. Ev rewş nîşan dide ku di nîqaşên heyî de projeyeke berfireh a ji bo çareseriya “Pirsgirêka Kurd” li ser maseyê tune ye.
Rojnamevan Şevket Herki di nirxandina xwe de diyar dike ku nêzîkatiya Partiya DEMê û kampa Îmraliyê ne li ser “qanûna tobekirinê” û ne jî li ser “efûyeke giştî” ye. Berevajî vê, daxwaza wan ew e ku çarçoveyeke qanûnî ya berfireh bê amadekirin ku bikaribe hemû endam û kadroyên rêxistinê, bêyî cudahiya di navbera rêveber û şervanan de, li xwe bigire.
Yek ji xalên herî girîng ên civînê, daxuyaniyên zelal ên Parlamenterê Partiya DEMê Saruhan Oluç bûn. Oluç îdiayên di qada giştî de yên derbarê “bazariya destûrî” de red kirin û got: “Di rojeva me de guhertina çar madeyên pêşîn ên Destûrê tune ye.” Oluç da zanîn ku ne hikûmetê di hevdîtinan de daxwazeke wiha aniye ziman, ne jî ev mijar di hevdîtinên li Îmraliyê de bûye rojev.
Neguherandina çar madeyên pêşîn ên Destûra Bingehîn, di nav hûgirtiyên siyasî yên Kurd de wekî berdewamiya pergala sed salî ya heyî tê şirovekirin. Ji ber vê yekê, rexneyên li ser PKK û Öcalan ku dibêjin di van danûstandinan de destkeftiyeke siyasî an qanûnî ji bo Kurdan nehatiye daxwazkirin, roj bi roj zêdetir dibin. Partiya DEM û medyaya nêzî wê hewl didin van rexneyan bêbandor bikin, lê daxuyaniyên herî dawî rastiyên nû derxistin holê.
Di herî dawî de, hat bîra mirov ku Abdullah Öcalan bixwe jî di peyama xwe ya 27ê Sibata 2025an de, dema ku daxwaza hilweşandina PKKê dikir, diyar kiribû ku daxwazên wî yên klasîk (wekî federasyon, xweserî an dewlet) ji bo Kurdan tune ne. Öcalan di peyama xwe de tekez kiribû ku neteweperestiya tund û pergalên îdarî yên cihê nikarin bersiva sosyolojiya dîrokî bidin. Civîna dawî ya Partiya DEMê jî bi awayekî fermî piştrast kir ku daxwazên destûrî yên ji bo mafên Kurdan di qonaxa niha de ne di rojevê de ne.
