Rêxistinek bi navê KNKê, anku Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê heye. Vê rêxistinê, di Hezîrana 2026an de kongreyek li dar xist û bang li Kurdan kir ku “Yekîtiya Demokratîk” ava bikin. Herwiha biryar da ku nameyekê ji Neteweyên Yekbûyî (NY) re binivîse û daxwaz bike ku Kurd wekî “dewleteke çavdêr a ne-endam” werin naskirin.
Meseleya nivîsandina nameyekê ji Neteweyên Yekbûyî re li ser navê Kurdan, di medyayê de bû mijareke pir germ û bi kelecan. KNKê jî bi saya vê mijarê îmaja xwe taze kir. Lêbelê, di jiyan û siyasetê de rastiyeke weha heye: “Kiryarên mirovî neynika mirov in, ne axaftin.” Em li kiryarên KNKê dinêrin, ne li gotinên wê.
KNK di sala 1999an de ji hêla PKKê ve hate damezrandin. Ew hîn jî pêkhateyeke weha ye ku bi Koordînasyona Ewropayê ya PKKê ve girêdayî ye. Ev rêxistin ji dûr ve wekî rêxistineke serbixwe ku ji hêla sivîlan ve tê rêvebirin tê dîtin; lêbelê di rastiyê de, ew ji hêla serkirdeyên PKKê yên wekî Nîlûfer Koç, Remzî Qartal û Zubeyir Aydar ve tê birêvebirin. Bi kurtasî: KNK = PKK.
PKK û rêberê wê Abdullah Ocalan, Kurdan wekî neteweyekê pênase nakin. Herwiha Apo û PKK dibêjin ku Kurd ne hewceyî dewletekê ne; heta ew kesên ku ji bo Kurdan dewletê dixwazin jî wekî “paşverû, nijadperest û ziyanbexşên Kurdan” bi nav dikin.
Ma heta niha yek ji rêberên navdar ên KNKê derketiye û gotiye: “Em tevlî nêrînên PKK û Ocalan nabin. Kurd neteweyek in û ew jî wekî her milletekî hewceyî dewletê ne”? Na, negotine. Gelo ma rêveberên KNKê qet gotiye: “Bila Kurd çarenûsa xwe diyar bikin, bila ew dewletên ku Kurdan di bin desthilatdariya dagirkeriyê de dihêlin, Kurdan wekî netewe nas bikin”? Na. Gelo ma KNKê tenê carekê be jî qet gotiye: “Bila sînorên wan welatên ku Kurd lê dijîn – mîna Îran, Îraq, Sûriye û Tirkiyeyê – bên guhertin”? Na.
Ji ber vê yekê, gelo çi çêbû ku KNKê di sala 2026an de ji nişkê ve daxwaz kir ku “Neteweyên Yekbûyî Kurdan wekî dewleteke ne-neteweyî nas bike û wan wekî endamê çavdêr qebûl bike”?
Ji ber ku PKK û teşkîlata wê, pêwîstî bi helmeteke nû ya propagandayê li ser bingeha nasnameya Kurdî dîtin. Navûdengê Ocalan bi bangawaziya wî ya di Sibata 2025an de û bi bûyerên piştî wê re gelek zirar dît. Heta girseya PKKê bi xwe jî di nava xwe de bi dizî dibêje: “Apo Kurd firotin.” Ocalan, PKK û dewleta Tirk hemû berteka raya giştî dibînin û ji wê ditirsin. Ji ber ku heke Kurd ji xeta Ocalan derkevin, ew ê helwesteke neteweperestî nîşan bidin. Ji bo kontrolkirina Kurdan, hewcedariya Ocalan bi nêzîkatiyeke weha hebû ku hinekî bêhna Kurdayetiyê jê bê, daku bikaribe bertekên Kurdan bide sekinandin.
Kongreya KNKê ya Hezîranê, ku bi motîvasyonên li ser bingeha Kurdistanê hat lidarxistin, tam ew kongre ye ku dixwaze bertekên li ser PKK û Ocalan sivik bike. Nameya ji bo Neteweyên Yekbûyî xîtabî hestên Kurdan dike, lê ew tenê ji bo sererastkirina îmaja wan e. Ango Kurd û Kurdistan ji bo PKK û pêkhateyên wê tenê mijareke manîpulasyonê ne.
Heke KNK rastgo û cidî ba, wê pêşî ji Tirkiye, Îraq, Îran û Sûriyeyê daxwaz bikira ku Kurd wekî civakeke xwedî mafê dewletbûnê werin naskirin, ne ji Neteweyên Yekbûyî. Heta di nameya xwe ya ji bo Neteweyên Yekbûyî de jî, KNKê negot: “Kurd neteweyek in, mafê wan ê serwerî û xwerêveberiyê heye.” KNKê Kurd wekî komeke etnîkî pênase kir.
Divê KNK pêşî ji PKKê re bibêje ku Kurd neteweyek in û mafê wan ê dewletbûnê heye. Rêxistina ku KNK bi xwe ve girêdayî ye, înkara netewebûna Kurdan dike; bila pêşî daxwazê ji rêxistina xwe bike, paşê dest bi “şowên” propagandayê bike. Yên ku Kurdan wekî netewe pênase nekin, nikarin qala mafên Kurdan jî bikin.
