Piştî xwe şewitandina 9 girtiyan li Kobanê, pirsa sereke ku derketiye holê ev e: “Kî berpirsiyarê vê bûyerê ye?”
Agirekî ku di 12ê Îlonê de saet di 02:00an de li girtîgeha Kobanê dest pê kir, bû sedema mirina 9 girtiyan. Li gorî îfadeyên birîndaran, agir bi lez li seranserê odeyê belav bû ji ber ku doşekên îsfencî agir girtin û mehfûrên li erdê ji naylonê bûn. Dîsa li gorî îfadeyên birîndaran, rêveberiya girtîgehê derî venekirine û girtiyan bi xwe dergeh şikandine da ku ji agir rizgar bibin.
Ji ber wehşeta vê bûyerê, pirsa di derbarê nasnameya rêveberiya girtîgehê de ku girtî mehkûmî xweşewitandinê kiriye û bûye sedema mirina 9 kesan, ket rojevê.
Heta niha, ji aliyê Kurdên Rojava ve di derbarê vê mijarê de ti daxuyanî nehatiye dayîn. Ne Rêveberiya Xweser, ne jî siyasetmedarên navdar ên wekî Mazlum Ebdî, Îlham Ehmed û Fewza Yûsif, û ne jî YPGê zelal nekirine ka kî girtîgehê îdare dike.
Lêbelê, daxuyaniya fermî ya yekem ji Fermandariya Hêzên Ewlekariya Navxweyî ya Helebê hat. Daxuyaniyê destnîşan kir ku dê lêpirsînek li ser bûyerê bê kirin. Xala herî hestiyar a daxuyaniyê ew bû ka kî girtîgehê îdare dike. Di daxuyaniyê de hat gotin: “Rêveberiya Zindana Kobanê hîn bi fermî ji saziyên hikûmeta Şamê re nehatiye veguhestin. Pêvajoya veguhestinê di çarçoveya prosedureke dadwerî û yasayî de tê meşandin.”
Ev yek nîşan dide ku rêveberiya girtîgehê di bin kontrola PYDê de ye. Rastiya ku rayedarên Rojava heta niha vê yekê înkar nekirine tê wê wateyê ku ew bi bêdengî daxuyaniya Hêzên Ewlekariya Navxweyî yên Helebê qebûl dikin.
Ji destpêka bûyerê ve, medyaya PKKê li Rojava û deverên din ên herêmê di raporên xwe de daxuyaniyên Giştî bikar anîn, êş û azarên xizm û kesên şehîd bûyî paşguh kirin. Di bingeh de, nasnameya aliyê berpirsiyarê vê bûyerê û hin aliyên esasî yên bûyerê têne veşartin.
Encama ku bi vî awayî derket ev e: Rêveberiya girtîgehê, ya ku di dema şewatê de derî venekiribûn, bi Rêveberiya Rojava ve girêdayî ye. Xala girîng ev e ku agir ji ber ku rêveberiya girtîgehê dixwest ciwanên ku li dijî kuştina Sîpan Hiznî nerazîbûn nîşan didan veguhezîne girtîgeheke li Helebê, dest pê kir. Rêveberiya girtîgehê dixwest ciwanên ku di doza Sîpan Hiznî de hatine girtin veguhezîne Helebê ji ber ku ew bawer bûn xwepêşandan dê dijî pêvajoya entegrasyonê bin. Loma jî girtiyan nerazîbûn nîşan dan û di hucreyê de agir pêxistin. Rêveberiyê hîn jî bi israr nexwest deriyê zîndanê vebike; girtiyan heta derî jî şikandin. Yanî Rêveberiya Rojava dixwest ciwanên ku li dijî kuştina Sîpan nerazîbûn nîşan dabûn radestî hikûmeta Şamê bike, û ev yek bû sedema xwepêşandanan.
Bi rastî, ev xala şikestinê ye ji bo xelkê Kobanê. Wekî din, Ehmed Cimo, apê Bozan Dalî yê ku jiyana xwe ji dest da, ji medyayê re axivî û got: “Ma kes tunebû ku bikaribe deriyê zîndanê ji bo wan veke? Ger ew derî vekirî bûna, ev trajediya çênedibû.”
Rêveberiya Rojava ne rexnedayînek û ne jî daxuyaniyek derbarê darizandina berpirsên bûyerê de nedaye. Xelkê Kobanê pir hêrs e ji ber ku ew dizanin kî berpirsiyarê girtîgehê ye û derî li girtiyan venekirine. Şêwirmendê Colanî, Mazlum Ebdî, bi lez û bez çûye Kobanê da ku berteka xelkê berfireh nebe.
Wekî din, çavkaniyên Darka Mazî yên li herêmê radigihînin ku kadroyên YPGê nêzîkî malbatên kesên ku mirine bûne û ji wan re gotine: “Bi medyayê re neaxivin, werin em vê yekê di nav xwe de çareser bikin, em ê we ji tengasiya aborî rizgar bikin.”
Bûyerên Kobanê di bingeh de cewherê pêvajoya ku li Rojava diqewime ye. Ev rewş di daxuyaniyekê de ku ji hêla pismamê Mahmut Sabit Çelo yê 21 salî (ku di şewatê de şehîd bû) ji medyayê re hatiye dayîn, rastiyê kurtûcewherî îzah dike. Çelo di axaftina xwe de dibêje: “Tiştê ku diqewime di rastiyê de komkujiyek e bo Kobanê, komkujiya 6emîn li Kobanê… Derî dereng hatin vekirin. Ger derî zûtir hatibûna vekirin, ev tişt nediqewimîn. Girtiyan bi xwe derî şikandin. Lê ji ber ku pir dereng bû, mirovan ji ber agir û dûkelê canê xwe ji dest dan. Zindan di bin çavdêriyê de ye, kamera hene. Jiyana mirovan di bin gefa mirinê de ye. Me her cûre mirin dîtine, niha jî me mirina bi şewitandinê dît. Her tişt li ber çavên me diqewime, yên dişewitin ji Kobanê ne, gardiyan ji Kobanê ne, rêveber ji Kobanê ne.”
Kobanê dîsa birîndar e, Kobanê dîsa mexdûr e. Gelê Kobanê di navbera rêjîma Şamê û pergala rêveberiyê ya ku ji hêla kadroyên PKKê ve tê rêvebirin de asê maye. Rêveberiya ku li ser navê Rojava tevdigere, ne îradeya xwerexnekirinê nîşan dide û ne jî berpirsiyariya vê bûyera diltazîn digire ser xwe.
